Annou kontan Legliz, limenm nou Manman" |24 February 2007
Dan son let pastoral 2007, Levek Viktorya in demann nou pour regard Legliz dan en lot fason diferan avek sennla ki nou abitye fer ziska prezan.
I eksplik akoz nou devre kontan nou Legliz e bann rezon akoz nou devret regard li en lot fason. En esktre son let pastoral.
AKOZ MON KONTAN LEGLIZ ?
Premyerman, mon kontan Legliz akoz i mon Manman.
Ofon mon leker, mon remersi mon paran pour anmenn mwan legliz letan mon ti en pti baba, pour mwan resevwar legren lavi divin, ler delo batenm ti koul lo mon fron. Se dan Legliz e atraver Legliz ki Bondye in donn mwan lavi. E si sa komansman lavi divin, antere dan fon mon leker e frazil parey komansman mon lavi imen in kapab grandir e devlope, se akoz Legliz, mon Manman, in anvlop mwan avek tandres, e avek pasyans ek perseverans, in nouri mwan e pran swen avek mwan. Wi, Legliz i mon manman e mon kontan li parey mon kontan mon Manman……..
Mon kontan Legliz, akoz se atraver Legliz ki mon’n resevwar Labib e rankontre Lekris.
Letan mon ti ankor zanfan, se mon fanmir, krwayan e pratikan, ki’n pran linisiativ pour met mwan lo semen lafwa, e fer mwan dekouver ki Bondye i kelken avek ki mon kapab koze. I ekout nou, menm si nou pa vwar li. I koz avek nou opli profon nou leker e dan nou konsyans. Me se dan Legliz, atraver bann responsab – pret ek katesis ki, progresivman, mon’n dekouver sa gran larises Levanzil. E dan Levanzil, mon’n rankontre Lekris. Son personalite in atir mwan. Son lapres ek son bann parabol in etonn mwan. Son mannyer pardonnen ek latansyon ki i donn bann pov e bann ki feb in tous mon leker. Mon’n konpran ki I oule ki mon vin son zanmi. .....
Legliz, kominote bann krwayan,
in donn mwan en gou pour viv koman frer.
Letan mon ti en zenn dan kolez, lafwa bann ki ti pli aze ti tous mwan. Mon ti kontan al kanpe dan wikenn e dan vakans avek bann zenn mon laz, dan prezans bann “pli gran” e dan prezans pret ki ti akonpanny nou. Atraver sa bann rankont ek lanmes dimans dan Legliz parwasyal, mon’n progresivman konpran ki mon pa ti kapab viv mon lafwa tousel: mwan ek Bondye. Lafwa i viv osi avek lezot krwayan. Ansanm nou form Legliz, kominote lafwa, rasanble par Zezi Kri e ki Lespri Sen i rann vivan. Ler bann krwayan i reini lo non zot lafwa, Kris i touzour prezan parmi zot. Se Li ki gid nou lapartaz ek nou lapriyer; se Li ki anmenn nou kot Bondye Papa.
Dan Legliz, mon kontan bann sen
ek temwanyaz zot lavi evangelik
Bann « sen » dan nou zil
Pli pre avek nou, dan nou zil, i annan bann dimoun ki’n ganny deklare byennere : (i) Byennerez Victoire Rasoamanarivo, en laik Madegaskar
(ii) Byennere Frère Scubilion, en ansennyan relizye e defenser bann pov Lareinyon e (iii) Byennere Père Laval, en pret devoue, avek en lanmour spesyal pour bann lesklav libere lo zil Moris.
Dan Sesel, nou napa bann byennere ki’n ganny deklare ofisyelman par Legliz. Pourtan, listwar Legliz Sesel i donn nou en temwanyaz enpresyonan lo de kretyen ordiner : Père Léon des Avanchers, en misyoner kouraze e premye gran temwen, parmi en long lalis pret Kapisen ki’n evangeliz nou zil ; e Joséphine Cafrine, ki ti reste Ans Rwayal, en fiy senp, malad avek lalep. Père Vital ki’n ekrir lavi Joséphine Cafrine in donn li sa tit : « Fleur mystique à l’ombre des cocotiers ». Mon envit zot tou pour konn plis lo lavi sa de dimoun, e pour priy Senyer ki en zour, Legliz i nonm zot ofisyelman koman nou « sen » pour Sesel
Legliz in montre mwan regard mon lavi ek lavi lasosyete dan son realite e avek senserite.
Akoz mon fran e vre dan mon bann relasyon e dan mon regar lo larealite otour mwan, mon’n konnen kisisa laliberte enteryer, ki pli presye ki tou bann lavantaz ki mon kapab gannyen ler mon konpromet laverite. « Laverite a rann ou lib », Lekris i rapel nou. Sa laverite ki Kris pe koz lola i doub : premyerman, se Bondye ki’n kree zonm, e zonm napa kontrol total ni lo son prop lavi ni lo lemonn otour li. Pourtan, e se la dezyenm parti sa laverite, zonm i annan en letensel divinite anndan li, e alor son lavi ek limenm li i devre ganny respekte a tou pri...........
Dan Legliz, frekantasyon bann sakreman i tir nou dan siperstisyon.
Atraver son bann sakreman, seremoni ek aktivite, Legliz i tir mwan dan tantasyon bann pratik siperstisye. Sa bann pratik i rann nou depandan e lesklav bann sorsye ek bonnonm dibwa, e fer nou per zot swadizan pouvwar pour enpoz bann sor. Sa bann sorsye ek bonnonm dibwa, ki fer zot louvraz touzour an sekre e dan fernwanr, i eksplwat san pitye bann ki ase feb pour konsilte zot, par diviz zot fanmir e fors zot pour soupsyonn zanmi ek vwazen. Par kont, kan nou viv dan nou kominote kretyen, par lapratik regilye nou lafwa ek lanmes sak semenn, nou trouv nou sekour dan bann sakreman e dan soutyen ki nou frer, ser ek responsab Legliz i donn nou.
Dan sa letan Karenm, mon priy spesyalman pour tou dimoun ki’n les zot ganny tronpe par siperstisyon, pourki zot ganny kouraz pour kas may sa lasenn e repran zot plas dan Legliz. Lakominote kretyen i ankouraz zot pour retournen e pran zot plas dan Legliz avek lazwa bann zanfan ki retourn kot zot Papa.
(Lk 15).
Mon kontan Legliz, malgre son bann febles.
Pa tou listwar Legliz ki gou pou lir. I vre ki Legliz pa’nn touzour swiv Levanzil ek misyon ki Kris ti’n konfye li. Pour mwan, sa bann febles i parey blesir dan lekor Kris. Mon santi bokou lapenn …. e laont pour sa. Me malgre sa bann santiman troublan, mon kontan mon Legliz Mon mazin parol Labib : « Kris in kontan Legliz e i’n donn son lavi pour li. I’n fer sa pour konsakre Legliz pour Bondye, apre ki’n pirifye li par delo ek son Parol. Kris in sov Legliz ki son lekor » (Ep 5, 23, 25).
Wi, mon kontan Legliz malgre son bann febles. Akoz si i vre ki Legliz i peser, i osi e anmenm tan sen. Legliz i peser akoz nou, son bann manm, nou bann peser; sepandan i osi sen, touzour, akoz Lekris ki son latet e i reste dan li. Legliz i anmenm tan feb e sen; i feb akoz nou feb, me osi sen akoz i ganny son lavi par Lespri Zezi. Sa renouvelman kontinyel Legliz par Lespri Sen i donn li en nouvo lavi, e en nouvo zenes a sak lepok. Enn bann sours sa renouvelman kontinyel se pardon ki ganny ofer e aksepte.
DAN LEGLIZ MON’N RESERVWAR
E MON KAPAB VIV PARDON EK
LAREKONSILIASYON.
Mon kontan Legliz akoz i pardonnen
e i demann pardon
Dan listwar resan Legliz, depi Lepap Jean XXIII, okomansman bann lannen 60, Legliz in rekonnet piblikman son bann febles ek defo. Avek lapros gran zibile lannen 2000, Lepap Jean Paul II in kontiyen repet a otvwa son demann piblik pour pardon. Pour lontan, mon’n demann mwanmenm si sa ti en bon keksoz pour Legliz e pour bann kretyen, ziska ler mon’n konpran ki sa demann pardon i tre emportan. Kan i ganny fer avek senserite, sa demann pardon i annan pouvwar pour “geri memwar”. Pour en krwayan, sa gerizon i lo diferan nivo: sikolozik, moral e spirityel. Nou kapab alor regard saki’n pase avek kalm, e olye ki nou fot i reste bann leskelet ki’n kasyet dan fon larrnwar nou memwar e fer nou per, zot vin okontrer bann mwayen ki permet nou regard lavenir klerman e annan lavolonte pour azir pli byen.
Sa demann pardon piblik par Legliz i kapab osi servi koman en sinny ek en lenvitasyon pour lezot dimoun lo lasenn nasyonal oubyen mondyal, pour fer parey.
Pardon demande e pardon ofer
Ozordi, lo non Legliz ki mon reprezante e swivan legzanp bann Lepap, mon vin demann pardon mon bann frer ek ser Sesel, si dan en fason ou en lot, zot in santi ofanse, blese oubyen mal konpran par Legliz ek son bann responsab.
Dan menm fason, parey Jean Paul II ki ti pardonn sennla ki ti oule touy li, mon oule dir isi, dan en fason ofisyel e piblik, ki ofon mon leker, mon pardonn tou bann ki’n kapab fer ditor Legliz dan lepase. E mon fer sa san okenn move lentansyon.
Mon envit bann pret ek dyak, relizye ek relizyez e responsab laik dan Legliz, pour annan limilite ek senplisite parey Zezi. Zezi in fer li serviter tou dimoun e avan son lanmor lo lakrwa, lo moman pli enportan son lavi, i ti pardon son bann bouro. Annou osi konn pardonnen. Annou pa reste atase avek saki’n pase. Okontrer, annou regard ansanm travay ki i annan pour fer ozordi e alavenir.
Lapel pour larekonsiliasyon nasyonal
Frer ek ser, zabitan ek zanmi Sesel, responsab relizye e politik pei, dan sa letan Karenm ki envit nou pou annan en sanzman leker, mon fer en lapel solannel e irzan: annou ouver en nouvo paz dan listwar nou pei. Annou viv lepardon ek larekonsiliasyon. Annou aprann regard lepase avek kalm ek senserite, pour rekonnet dibyen ki’n ganny fer e osi nou tor ek nou fot. Annou met dekote laenn ek mepri, lorgey ek bann ideolozi ki diviz e separ nou. Annou aprann viv avek respe ek tolerans pour lezot. Annou rekonnet e respekte drwa ki sakenn i annan pour eksprim li e dir son lopinyon, san lafreyer saki kapab ariv li. Annou dekouver lazwa pour viv nou relasyon avek bann santiman lape ek larekonsiliasyon, zenerosite ek pardon ki nou donn gratwitman. Annou travay ansanm, pour ki sakenn nou, bann zabitan Sesel, i trouv son plas anba soley nou pei – nou pei ki si akeyan anver bann etranze ki vin profit tou saki nou ofer zot.
NOU’N GANNY DONNEN LEGLIZ
Konsil Vatikan II ek bann zimaz Legliz dan
Labib
Ler ki mon ti pe fer mon letid dan Seminer, Legliz ti viv en moman enportan son listwar: Konsil Ekimenik Vatikan II. Avek mon bann kanmarad-seminaris, mon ti atire par sa gran lelan renouvo propoze par bann Per dan Konsil - setadir bann levek lemonn antye ki ti’n rasanble kot Vatikan. Anba lenspirasyon Lespri Sen, sa Konsil in les nou 16 teks koman leritaz, parmi lekel sennla ki petet pli enportan i lo Legliz : Konstitisyon Dogmatik « Lumen Gentium. »
Koman seminaris, nou ti premye zenerasyon pour etidye sa teks, ki pran bann gran zimaz Labib pour esplik nou vre sans Legliz : Legliz i sa troupo dirize par son Paster, Lekris ; I sa Lekor dirize par Lekris, ki son latet ek son sef ; I laviny ki son brans i atase avek tron, Lekris, e ki reste vivan par lasev Lespri Sen…….. etc.
Legliz i osi kominote bann krwayan, Pep Bondye, an mars dan listwar, prezante avek lemonn parey lelven dan lapat. Se dan Legliz e atraver Legliz ki Kris i anons e montre komansman Rwayonm Bon dye lo later.
Lekris in donn Legliz
Koman pret, e plis ankor depi ki mon’n vin Levek, I annan en konviksyon ki vin deplizanpli for dan mwan: lafors Legliz, son kapasite pour sirmont bann difikilte ek problenm, e son renouvelman kontinyel, I bezwen sorti Selman kot Kris, son fondater, e kot Lespri Sen, ki rann li vivan. Legliz in ganny donnen par Lekris, parey mwan mon’n resevwar mon lavi avek Kreater. Laverite Legliz pa ganny fer dapre lopinyon son bann manm, parey zonm pan’n ganny son lorizin par son prop volonte. Dan Legliz I annan plas pour diver lopinyon, me tou I devre ganny verifye dapre lentansyon ek lavolonte Kris, ki ti etabli Legliz kan I ti swazir douz zapot, e ler “disan ek delo ti koule dan son kote” (Jn 19, 35) ki ti ganny perse par lans en solda.
Se dan sa fason, par egzanp, ki Legliz i envit nou pour toultan respekte lavi imen ki Bondye ek nou paran in donn nou, e pour admir son grander ek son labote. Legliz i osi envit nou pour kestyonn serten pratik ki pa respekte lavi, parey dan domenn bioetik, e pour lit kont leksplwatasyon sovaz lanatir, sa lanatir ki nou’n resevwar koman kado, pour pa selman viv lo la, me pour sovgarde.
Legliz ek Lavyerz Mari
Depi ki mon Sesel, mon’n enpresyonnen par devosyon ki i annan isi pour Lavyerz Mari e par lanmour bann Seselwa pour li. Sa i fer mwan rapel ki bann Per dan Konsil Vatikan II ti koz bokou lo Mari. Zot pan’n fer en dokiman spesyal lo Mari, me zot in fer antre zot diskisyon dan en sapit sa teks lo Legliz. Parmi bokou lezot keksoz, la sa ki Konsil i dir : « Mari i ganny onore koman en manm tre oplase e inik dan Legliz. Mari i en model pour Legliz : an kontanplan Mari e an imitan son lanmour, Legliz i a son tour vin en Manman. » (Lumen Gentium, 64). Rol Mari ek rol Legliz i diferan, me zot zwenn e ranforsi kanmarad. Par kontan Mari, nou grandi dan nou lanmour pour Legliz. Par kontan Legliz, nou regard Mari ki son model.
Annou kontan Legliz,
Annou les Legliz kontan nou.




